به گزارش آخرین نیوز، روزنامه الاخبار لبنان نوشت که پیامدهای تشدید تنشها در دریای سرخ در حال پیچیده کردن صحنه سیاسی در شاخ آفریقا است. همزمان با افزایش نگرانیها از بسته شدن کامل «بابالمندب» و تشدید نفوذ رژیم صهیونیستی در منطقه جدایی طلب سومالی لند، شاخ آفریقا به سمت درگیریهای فراگیر پیش می رود.
با اعلام جنبش انصارالله یمن مبنی بر برقراری محاصره دریایی برای عربستان سعودی، که به معنای احتمال بسته شدن کامل تنگه «بابالمندب» به روی کشتیرانی بینالمللی در دریای سرخ است، نگرانی مضاعفی برای کشورهای شاخ آفریقا ایجاد شده که از پیامدهای اقتصادی شدید ناشی از جنگ افروزی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران رنج میبرند. این پیامدها پیش از این در قالب افزایش نرخ تورم، هزینههای واردات، کاهش ارزش ارزهای محلی، اختلال در زنجیرههای تأمین کالاهای اساسی و موارد دیگر خود را نشان داده است.
این در حالی است که طی ماههای اخیر شاهد تعمیق حضور نظامی رژیم صهیونیستی در منطقه تجزیهطلب سومالی لند هستیم که با حمایت آشکار امارات و نظارت ضمنی آمریکا همراه است. روزنامه فرانسوی «لوموند» در همین رابطه از توسعه تأسیسات نظامی گسترده در جنوب شهر هرجیسا (پایتخت منطقه تجزیهطلب) و نزدیکی فرودگاه آن خبر داد.
آدیس آبابا و تکیه بر اسرائیل
به نوشته الاخبار؛ در سایه این وضعیت و با گسترش جغرافیایی جنگ آمریکا و ایران، اتیوپی در تلاش است تا خود را به عنوان متحد اصلی رژیم صهیونیستی و آمریکا در منطقه معرفی کند. هدف اتیوپی از این اقدامات، عمدتاً تحکیم روابط استراتژیک و امنیتی با سومالی، جیبوتی و اریتره است.
اتیوپی نگران همگرایی عربی-ترکی با همسایگانش است و آن را به عنوان بستری برای «حمایت از اسلام رادیکال» معرفی می کند و مدعی تلاش برای نقش آفرینی سیاسی و نظامی برای جلوگیری از سقوط منطقه به حوزه نفوذ گروههای اسلامگرا شده است. در چارچوب این رویکرد که از حمایت شرکای منطقهای از جمله تل آویو و امارات و پذیرش ضمنی دولت دونالد ترامپ برخوردار است، «آبی احمد» نخستوزیر اتیوپی، مسئله دسترسی کشورش به دریای سرخ را در صدر اولویتهای سیاسی خود قرار داده است. آبی احمد در جریان افتتاح نشست «گفتگوی ملی اتیوپی» که از اواسط ماه جاری آغاز شد، خاطرنشان کرد که از دست دادن ساحل دریای سرخ توسط کشورش، «درسی تاریخی درباره عواقب تفرقه داخلی» بوده و دوره هایی از اختلافات داخلی، تبعات منفی ایجاد کرده که بر سرنوشت اتیوپی تأثیر گذاشته است.
سومالی لند؛ دروازهای به سوی جنگ منطقهای
همگرایی مستمر میان رژیم صهیونیستی و منطقه سومالی لند، نگرانیهای فزایندهای را در میان بسیاری از بازیگران منطقه ای برانگیخته است. این نگرانی چندی پیش در دیدار «بدر عبدالعاطی» وزیر امور خارجه مصر و «عثمان صالح» همتای اریترهایاش در قاهره نیز بیان شد. عبدالعاطی، افتتاح سفارت سومالی لند در قدس اشغالی را تهدیدی جدی و مستقیم علیه حاکمیت و تمامیت ارضی سومالی دانست و آن را اقدامی یکجانبه از سوی اسرائیل توصیف کرد که «امنیت ملی مصر» را در عمق دریای سرخ هدف قرار میدهد.
در این دیدار، مصر و اریتره بر ضرورت فعالسازی «سازوکار سهجانبه» (مصر، اریتره و سومالی) برای مقابله با چالشهای امنیتیِ شتابان تأکید و تصریح کردند که امنیت و حاکمیت بر دریای سرخ، «امری اصیل و منحصر به کشورهای ساحلی آن» است. این موضعگیری، پاسخی به تعمیق همکاریهای نظامی میان رژیم صهیونیستی و سومالی لند و همچنین ازسرگیری تلاشهای بیوقفه اتیوپی برای دستیابی به یک منفذ دریایی با شرایط حاکمیتی بود.
ماهیگری تل آویو از آب گل آلود شاخ آفریقا
در این میان، برخی نهادهای پژوهشی و اطلاعاتی رژیم صهیونیستی، از جمله «مرکز قدس برای امنیت و امور خارجی» (JCFA)، این تحرکات را گامی در جهت «بازسازی اتحاد استراتژیک برای ثبات و شکوفایی» در شاخ آفریقا توصیف کردهاند. این گزارشها مدعی شدهاند که تل آویو فرصت « مدیریت یک چارچوب امنیتی جامع در دریای سرخ» را دارد؛ چارچوبی که نه تنها با گسترش نفوذ ایران و متحدانش مقابله میکند، بلکه امنیت تجارت بینالمللی را به نفع این رژیم تغییر میدهد. این راهبرد به وضوح به اتیوپی و سومالی لند اشاره دارد که پیوند استراتژیک و نظامی نزدیک با رژیم اسرائیل دارند.
به نظر میرسد تل آویو قصد دارد از روابط خود با سومالی لند و اتیوپی به عنوان یک پایگاه استراتژیک برای ساختن ائتلافی در شاخ آفریقا استفاده کند که الهام گرفته از توافقات عادی سازی با رژیم صهیونیستی است و هدف از آن مهار سیاستهای ایران در حمایت از مقاومت منطقهای با استفاده از سیاستهای پیشدستانه و عملیات نظامی دائمی است.
این الگو که بر پایه سوءاستفاده از تضاد منافع قدرتهای منطقهای بنا شده است، میتواند شرایط متزلزلِ شاخ آفریقا را وخیمتر کرده و راه هرگونه ابتکار عمل واقعیِ منطقهای برای تنشزدایی را مسدود کند. این روند همچنین منجر به ایجاد یک واقعیت ژئوپلیتیکیِ خواهد شد که در آن، نقشهای سنتی دولتها به نفع کارتلهای تجاری و امنیتی بینالمللی و خصوصی کاهش مییابد. با وجود تلاش مستمر برخی کشورهای منطقه و شرکای آنها در دریای سرخ از جمله ترکیه برای متوقف کردن این طرح شتابان، اما تضاد منافع میان آنها باعث شده که این تحرکات راه به جایی نبرد؛ مگر آنکه این تلاشها به گامهای عملی و ملموس در میدان تبدیل شود که قادر به حفاظت از امنیت جمعی شاخ آفریقا باشد.